Facebook Graph voor creeps en (onderzoeks)journalisten

Een paar dagen geleden hield de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) haar jaarlijks congres in Zwolle. M’n collega-journalistiekstudenten en mij was gevraagd dat congres via Twitter te volgen en daar iets over te schrijven.

Er waren twee Twitter-hashtags in omloop voor het congres (#vvoj2013 en #vvoj13). Ik vrees echter dat dit congres aantoont dat Twitter niet echt veel gebruikt wordt door journalisten (op Joël De Ceulaer na), want veel viel er helaas niet te volgen. Het kan natuurlijk ook dat het congres gewoon te interessant was om veel te Twitteren, of dat er nog een andere geheime hashtag werd gebruikt om onderzoeksjournalisten die er niet waren op een dwaalspoor te brengen…

Op het programma stonden heel wat interessante workshops of lezingen, maar de tweet die mij het meest intrigeerde was deze:

(Als de handleiding van WordPress klopt zou hierboven de tweet moeten verschijnen, met daarin ook de link naar de Powerpoint-presentatie van de betreffende lezing… deze parenthese omdat die handleiding naar mijn ervaring niet altijd klopt.)

Facebook Graph dus. De nieuwe zoekfunctie die Mark Zuckerberg begin dit jaar voorstelde en voorlopig enkel in de Engelstalige versie actief is. Daar mijn voertaal bij Facebook (en zowat alle computerprogramma’s en websites) op Engels staat (want ik hou er niet van door een computer in het Nederlands te worden toegesproken) beschikte ik al een tijdje over die functie, maar tot nu toe was de toegevoegde waarde ervan me niet duidelijk. (Edit: je voertaal moet om precies te zijn op English US ingesteld staan om Graph te kunnen gebruiken)

Door er nu wat mee te spelen is daar verandering in gekomen. Blijkt nu bijvoorbeeld dat ik door gewoon ‘Recent photos’ in te tikken een mooi overzicht krijg van alle foto’s die mijn vrienden recent gepost hebben. Dat is iets wat vroeger gewoon mogelijk was via de nieuwsfeed en dat ik wel eens miste.

Maar het gaat verder. Je kan ook zoeken naar foto’s van een bepaalde persoon, zelfs als die niet met jou bevriend is. Van sommige personen bij wie ik dit probeerde, vond ik op deze manier zelfs meer foto’s dan je via het publieke profiel kan vinden. Daar schort mijns inziens iets aan de privacy-instellingen van Facebook.

Dit laatste is overigens niet eens het enige creepy aan Facebook. Je kan ook perfect searches doen als ‘Photos Jef Janssens likes’ of ‘Photos Jef Janssens commented on’ (waarbij Jef Janssens niet eens een vriend hoeft te zijn). Of om weg te gaan van de foto’s: je kan ook dingen zoeken als ‘My female friends who are single’ of zelfs ‘Single sisters of my friends’.

For the record: ik heb tien mannelijke vrienden die single zijn en elf vrouwelijke. Misschien moet ik eens een feestje organiseren voor die mensen.

Maar verder nu, want Facebook Graph kan ook voor journalistieke doeleinden gebruikt worden! Stel dat er in Boekarest iets belangwekkends gebeurt en je kent daar niemand, dan kan je bijvoorbeeld zoeken naar ‘Friends of friends who live in Bucharest’. Heb ik meteen 18 mogelijke bronnen bij wie ik me makkelijk kan introduceren. Of ik wil iets schrijven over Iraniërs in België, dan zoek ik bijvoorbeeld naar ‘People from Iran who live in Gent, Belgium’. Te veel hits om te tellen en zelfs drie met wie ik één of meer vrienden deel.

Ook voor meer kinky onderwerpen kan je gesprekspartners vinden met searches als ‘Closed groups named “bdsm” joined by people who live in Belgium’. Je kan dan een link klikken om een lijst met Belgische leden te vinden. (Uiteraard zocht ik dit net als de single vrienden enkel op in het belang van de journalistieke wetenschap – of voor een reportage over 50 tinten grijs in Vlaanderen, misschien?). De volledigheid gebiedt me hier wel te zeggen dat op deze manier wel closed groups kunnen doorzocht worden, maar geen secret groups. Voor wie echt alle kleine lettertjes overal leest, garandeert Facebook soms nog wel een beetje privacy.

Voor onderzoeksjournalistiek hoef je je zetel niet meer uit, want ik vind zelfs bronnen die me bijvoorbeeld over Noord-Korea kunnen inlichten met een search als ‘People who visited North Korea who live nearby’. Of stel dat ik iets wil schrijven over Belgische soldaten die in Libanon op missie zijn geweest, dan vind ik met de search ‘People who worked at Belgische Krijgsmacht and who visited Lebanon’ meteen acht mogelijke bronnen. Voor een reportage over het IMF zou je kunnen zoeken naar ‘People who live in Belgium and used to work
at International Monetary Fund’. Het feit dat dan bovenaan een foto van DSK verschijnt, geeft helaas wel aan dat tussen deze lijst een aantal grappenmakers zit. Het blijft natuurlijk het internet.

Tot slot twee caveats (sorry… ik vond dat dit artikel wat meer links kon gebruiken). Ten eerste: het moet allemaal in het Engels gebeuren (op de werkgevers na, vb ‘Belgische krijgsmacht’). Facebook helpt hierbij wel door zelf suggesties te geven en ook door mogelijkheden te bieden je search achteraf nog te verfijnen. En ten tweede: als je te veel zoekt, vindt Facebook dat niet leuk en mag je even niet meer zoeken. Toen ik wat te veel aan het proberen was met ‘People who work(ed) at …’ kreeg ik op de duur steeds de melding dat er geen resultaten waren. Bij een nieuwe poging een half uurtje later, leverden de zelfde zoektermen wel resultaten op.

One thought on “Facebook Graph voor creeps en (onderzoeks)journalisten

  1. Pingback: Facebook! | kjcdb

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s